Ayaklar, bilekler veya yüz gün sonunda şişiyorsa bu su tutma (ödem) belirtisi olabilir. Su tutma tedavisi demek önce nedenini bulmak sonra doğru adımları atmak demek. Hızlı rahatlama isteyenler için evde uygulanacak basit yöntemler ve profesyonel masaj çözümlerini sade bir dille anlattım.
Hareketsizlik ve fazla tuz en sık görülen nedenler. Önce şu basit adımları deneyin: tuzu azaltın, günde en az 30 dakika yürüyün, uzun süre otururken veya ayakta kalırken ara verip hareket edin. Akşamları ayaklarınızı 15–20 dakika kadar kalp seviyesinden yukarıda tutmak şişliği azaltır. Bol su içmek şaşırtıcı ama yardımcı olur; vücut susuz kaldığında su tutma eğilimi artar. Ayrıca sıkı giysiler yerine rahat, kan akışını engellemeyen kıyafetler tercih edin.
Ayrıca kilo takibi yapın: kısa sürede ani kilo artışı ödem işareti olabilir. İlaç kullanıyorsanız (ör. bazı tansiyon ilaçları, steroidler) yan etkilerini doktorunuza sorun.
Lenf drenaj masajı (manüel lenf dreni) ve kompresyon terapisi su tutma tedavisinde sık kullanılan profesyonel yaklaşımlardır. Lenf drenajı, hafif ritmik hareketlerle lenf akışını hızlandırır; özellikle el ve ayak gibi bölgesel şişliklerde etkilidir. Kompresyon çorapları veya bandajlar, basınç uygulayarak sıvının birikmesini azaltır ve dolaşımı destekler.
Perküsyon veya derin doku masajları ödem için her zaman uygun değildir; doğru teknik ve deneyim şarttır. Bu yüzden ödem için masaj alacaksanız uzman bir uygulayıcıdan, özellikle lenf drenajı sertifikası olan birinden randevu alın. Seans sayısı ve aralığı, ödemin nedenine ve şiddetine göre değişir.
Bitkisel çözümler (ör. karahindiba çayı) ve diüretikler bazı kişilerde yardımcı olabilir, ama bunları doktora danışmadan sürekli kullanmayın. Reçeteli diüretikler sadece doktor kontrolünde ve altta yatan neden belirlendikten sonra verilir.
Ne zaman doktora gitmeli? Ani başlayan, tek taraflı olan şişlik, nefes darlığı, göğüs ağrısı, ateş veya şiddetli ağrı varsa acilen sağlık kuruluşuna başvurun. Kronik ve hafif ödemlerde ise aile hekimi veya dahiliye ile başlayıp gerekli testler (kan, böbrek ve kalp değerlendirmesi, ultrason) yapılır.
Pratik plan: 1) Tuzu azalt, günde 30 dakika hareket et, 2) Akşamları bacakları yukarı kaldır, 3) Uzun süreli şişlikte uzman lenf drenajı ve kompresyon çoraplarını değerlendir, 4) Kırmızı bayrakları görürsen doktora git. Bu adımlar çoğunlukla işe yarar; ama hepimiz farklıyız, doğru yaklaşımı bulmak için gerektiğinde profesyonel destek almak en güvenli yol.